पाठवणी

ओढा वाहत जागा राही,
वाहत जाती वरतुनी तारे,
नदी निघाली भेटायाला
गाव-घाट ते टाकुनी सारे

लाटा-लाटांना का गहिवर
डोह-डोह का खळबळले
भेट घडे अन् पडे भोवरा
काठावरचे कळवळले

गोड्या धारेमध्ये भासे
खारा गहिवर हुरहुरला
ओढ नदाला पुढली लागे
गाळ तळाचा डचमळला

कंठ दाटले मेघांचे अन्
झरू लागल्या आठवणी,
जळात मिळत्या अश्रूंचीही
समुद्राकडे पाठवणी...

Jogva- a translation...

Jogta... a superstition that cuts one away from the family... worse, makes a man cross-dress and beg in the name of god. 'Jogtin' or women offered to god aren't any luckier- disowned by the family as a divine offering, joined by the Jogtas, beg around the village for alms, dance in the temples, end up being objects of the villagers' lust, live with stigmas, pregnancies, diseases and die as destitutes.

In such a house of destitutes, a man, and a woman are bound by destiny. She's jilted by her lover, stripped off their unborn child. He's teased and molested by village men. Sympathies, emotions and hormones kick in. Resuming life as a man can be suicidally foolish. Ditto for her. All the precedes a nail-biting and a chilling end, is a shameful portrayal of the suffering that superstition brings in.

While the beauty of the original lyric can't reflect, this is a sincere attempt to translate the verse....

"My soul is strung,
to you it has clung,
in your love I believe...
in you my soul dwells
with tears it wells,
you are the breath I heave..

Hold my helm,
to the other realm,
you make my heart swoon...
The joy is on a rise
tearful are the skies
you are the glowing moon...

Sweet shall smell the sky,
and the night will heave a sigh...
To you I gift the earth-
You are the soil of rains...

A parching bond shrouds
the sultry summer clouds...
Rise like a phoenix,
break free from the chains...

This crazy heart of mine
to you I give away...
The charade of my life
at your feet I lay...

-- Yogesh

'शब्देविण संवादू, दुजेविण अनुवादू!'

मित्रहो,

ब्लॉगचं डबकं करून ठेवल्याबद्दल मंडळ दिलगीर आहे (शेवटी ब्लॉग हा आपल्या मेंदूचा प्रातिनिधिक तुकडाच की हो! आता मेंदू 'डब(कं)घाई'ला पोचल्याबद्दल मी स्वत:चाही दिलगीर आहे)

पत्रकारितेतल्या आयुष्यात स्वत:पुरती उत्स्फूर्तता आटते आणि स्वत:पुरते शब्दही. सगळे अनुभव नुसते रिचवतो. वर्णन जमेनासं झालंय म्हणून आता प्रयत्न डोळ्यांवाटेच बोलायचा.

इथे काही मित्र तुमच्या भेटीस आणत आहे. प्रस्तुत जमात ही बालपणापासून मित्र झालीय. ह्या मित्रांची भाषा येत नसली तरी कळते हे आमच्या 'संवादावरून' कळेलच! :)



ह्याच पशुरुग्णालयात दत्तक घेतलेलं हे 'मूल'. साहेब पिसासारखे हलके असले तरी ह्या खांद्यांना, त्याच्या विश्वासाचं वजन जाणवत होतं. त्याच्या पिंजर्‍यात लालभाई माकडं पण होती. रंगभेदाचा बळी, घाबरलेला, उकाड्याने हैराण- माझ्या फुंकरीची मजा अनुभवणारा, भीति असह्य होऊन बिलगणारा- हा काळू. 'मूल' अशासाठी की 'हा माझ्यावर गेलाय' असा अभिप्राय ९०% मित्रांनी दिला आहे! :)



असा हा 'शब्देविण संवादू' आमचे कॅमेरामन नितिन अहिरे ह्यांनी टिपलाय. मानवी कलकलाटापेक्षा कधीकधी ह्या गप्पा खूप थंडावून जातात! :)

सस्नेह,
योगेश

निळाई...

अमेरिकेतले माझे स्नेही मयुरेश बाजी चांगले फोटो टिपतात. तिथल्या अशाच एका गुफेतल्या तळ्याचा हा फोटो त्यांनी दाखवला. गुफेत किर्र अंधार असल्याने निळा प्रकाश कृत्रिम आहे- पण कविता करायला काय जातंय? :D

आकाश वितळले...
आणि पसरले...
फुटे निळाईस पान्हा...

घुमतो "सोऽऽहं" नाद अनाहत...
वसला येथे कान्हा?

ही झाक निळी...
की भरुनि आलेला राधेचा डोळा?

का कंठ दाटला नील झळांनी...
सांबाचा हा भोळा?

मिठीत निळ्या ह्या...
हरवू दे मज निळ्या मंडपाखाली...

गात्रं निळी...
अन् लाज निळी...
अन् निळी-निळी दे लाली!

(Shall soon replace this poem and text with a much better photofile, with the text merged in the picture.)

अंधारवारी

विझली दीपकळी ती
अन अंधारे गाभारा,
भीवरेच्या लाटा येती
दिंडीच्या आधारा...

उडून मृगजळ माझे
नयनी तरळून आले,
तारांगण माझे ओढून
आकाश चालते झाले...

झाकोळाने गुदमरले
इवलेसे माझे अंबर,
पायाला रुतती काचा
वरती फुटलेले झुंबर...

काटकसर

कोकणस्थ बुडबुड्यांची कृती-
साहित्य: 1)कुठल्याही उद्यानाबाहेर-बीचवर बुडबुड्यांच्या साबणाची मिळणारी डबी,
2) कोकणस्थांचेच दात, कोकणस्थांचेच ओठ.

कृति- १) द्रावणात बुडबुड्याची नळी टाकून वर घ्यावी, साबणाचे जादा थेंब झटकून डबीत पाडावेत.
२) हळूवार फुंकर मारावी. एका फुंकरेतून ५० बुडबुडे सहज निघतात.
३) त्यातला सर्वात मोठा बुडबुडा हेरून पुन्हा नळीने धरावा. तो लहान होत होत परत नळीच्या तोंडावर पापुद्रा बनवतो.
४) ह्यातूंन बुडबुड्यांचा नवा घाणा काढावा. आधीच्या घाण्यातले शक्य तेव्हढे बुडबुडे वाया घालवू नयेत. हा प्रकार देशस्थ दर्शकांना विशेष आवडतो.


:D

एक अपूर्ण पसायदान

प्रेमाला उपमा नाही...
उपम्यातल्या खवट दाण्यासारखा एखादा दिवस येतो...
सगळ्याच उपमा बिघडतात...

दगडाची भिंत चालवता येते,
पण दगडी ह्रदय पाझरत नाही...
रेडाही वेद वदतो,
पण ते तीन शब्द काहींना हंबरताच येत नाही...

आपण अज्ञानेश्वर बनतो...
शिळेचं दार लावून घेतो...
आठवणींची मुळं उगवतात...
गळ्याचा विळखा घेतात...

पुढे कुणीतरी ही मुळं सोडवायचा प्रयत्न करतं...
त्या समाधीचे गोडवे गायले जातात...
पण ह्या समाधीला छळतेच
- अपूर्ण पसायदानाची अपूर्ण भैरवी...
आणि काळोखातला शुकशुकाट.